Bu yapıları stadelin kuzey duvarının orta kısımlarında görmek mümkündür. Stadel, kademe kademe yükselen bir yol sistemiyle düzenlenmiş olup savunma ve yerleşim açısından stratejik bir konuma sahiptir. Alanda bulunan mimari kalıntılar, bu bölgenin yalnızca antik dönemde değil, Orta Çağ boyunca da aktif biçimde kullanıldığını göstermektedir. Özellikle 1225 yılında gerçekleşen Selçuklu fetihlerinden sonra 13. yüzyılda bu alanın tamamen terk edildiği anlaşılmaktadır. Bu terk ediliş süreciyle birlikte bölgenin savunma ve yerleşim işlevi giderek azalmış, stratejik önem ise Mamure Kalesi’ne kaymıştır. Böylece stadel ve çevresindeki yapılar zamanla kullanım dışı kalmış ve tarihsel süreç içinde terk edilmiştir Su Kemerleri ve Kent Altyapısı.
Sahil Kalıntıları ve Deniz Ticareti
Sahil boyunca görülen kalıntılar, bu bölgede geçmişte yoğun bir deniz ticaretinin varlığını açıkça ortaya koymaktadır. Kıyıdan yaklaşık iki metre uzaklıkta, deniz içerisinde siluet hâlinde seçilebilen yapılar, eski rıhtıma ait kalıntılar olarak değerlendirilmektedir. Bu kalıntılar, kentin liman faaliyetlerinin oldukça gelişmiş olduğunu ve ticaret ağında önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir. Liman yapılarının hemen yakınında daha geç döneme tarihlenen bir kilise yer almaktadır. Bu yapı, Kutsal Apostal Kilisesi olarak bilinmektedir.
Kutsal Apostal Kilisesi ve Mimari Özellikleri
Kentin deniz tarafındaki surlarının hemen önünde, sahil şeridinde konumlanan üç nefli bazilika planlı bu kilise, MS 5. yüzyıla tarihlenmektedir. Yapının uzunluğu 27,50 metre, genişliği ise 15,15 metredir. Kilisenin orta kısmının kuzeybatı köşesinde yer alan mozaiğin sağlam kalan bölümü, çerçeve düzenlemesi bakımından dikkat çekici bir örnek sunmaktadır. Bu mozaik süslemelerde, tek başına ya da çift hâlinde tasvir edilen kuş figürleri, daire ve oval biçimlerin iç içe geçmiş meneviş zincirleriyle oluşturulan kompozisyonlar yer almaktadır.
Giriş bölümünde bulunan mozaik zemin ise lotus bantları ve iç içe geçen meneviş motifleriyle tasarlanmıştır. Orta mekâna geçişi sağlayan geniş kapının önünde yer alan giriş kısmının merkezinde “Tabella Ansata” biçiminde yazılmış bir kitabe bulunmaktadır. Bu yazı, erkek kardeşlik anlamına gelen “Philiaxson” efsanesiyle ilişkilendirilir. Metnin içeriği, kutsal havarinin şefaatiyle buradaki inananların güçlendirildiğini, giriş mozaiğinin yenilendiğini ve dualar aracılığıyla merhamet dilendiğini ifade etmektedir. Ayrıca yazıtta, bu yenilemenin 15 yıllık bir sürecin beşinci yılında, eylül ayında gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Bu yazılı belgeye göre giriş mozaiğinin MS 5. yüzyıl sonu ya da 6. yüzyıl başlarında yenilendiği anlaşılmaktadır Tour Packages Balkan.
Bölgedeki Diğer Kiliseler ve Mozaikler
Tanımlanan bazilikaya ek olarak, palaestranın kuzeyinde uzanan ve halk arasında “Hazine Kilisesi” olarak bilinen küçük bir kilise ile onun daha kuzeyinde yer alan bir diğer kilise daha bulunmaktadır. Ancak bu yapılardaki mozaiklerin üzeri koruma amacıyla kapalı olduğundan görsel olarak incelenmeleri mümkün değildir. Günümüzde ziyaretçilere yalnızca deniz dalgalarının tahrip ettiği mozaik parçaları gösterilebilmekte, bu durum kıyı etkisinin arkeolojik dokular üzerindeki yıpratıcı etkisini de gözler önüne sermektedir.
